Καλησπέρα,
Οι διεκδικήσεις του Μητροπολιτικού Ναού Ευαγγελισμός της Θεοτόκου Λαμίας σε βάρος των δήμων Περιστερίου, Πετρούπολης, Χαϊδαρίου, του Ελληνικού Δημοσίου και ιδιωτών, για εκτάσεις που έχουν χαρακτηριστεί ως πλατείες και κοινόχρηστοι χώροι, όπως και για τμήμα του Ποικίλου όρους, αλλά και για οικόπεδα δημοτών, δεν είναι νέες.
Οι ισχυρισμοί και αξιώσεις του Ναού για κυριότητα στις επίδικες εδαφικές εκτάσεις δομήθηκαν με μακρόχρονες, επίμονες και συστηματικές ενέργειες δεκαετιών.
Αναγκαίο είναι να σημειωθεί ότι οι ισχυρισμοί και αξιώσεις του Ναού στηρίχθηκαν και στηρίζονται και σε πράξεις και παραλείψεις οργάνων του ελληνικού δημοσίου και της δημόσιας διοίκησης γενικότερα, που στοιχειοθετούν ελλείμματα υπεράσπισης του δημοσίου συμφέροντος. Οι μηχανισμοί παραγωγής αυτών των ελλειμμάτων δεν έχουν εκλείψει.
Οι διεκδικήσεις του Ναού έχουν κοινωνική και πολιτική διάσταση αφού επέφεραν και επιφέρουν κοινωνικές συνέπειες. Ειδικότερα:
Α) Στις μερίδες χιλιάδων ιδιοκτητών οικοπέδων στους δήμους Περιστερίου και Πετρούπολης βρίσκονται εγγεγραμμένες οι διεκδικητικές αγωγές του Ναού, με επιπτώσεις στην περιουσιακή τους κατάσταση,
Β) Κοινόχρηστοι χώροι κινδυνεύουν, έστω στο μέλλον, να αποχαρακτηρισθούν και να οικοδομηθούν αν δεν αποζημιωθούν. Υπόχρεοι προς αποζημίωση δε, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, είναι κυρίως οι ιδιώτες που τα οικόπεδά τους έχουν πρόσωπο στον κοινόχρηστο χώρο, άρα αυτοί θα κληθούν να επωμισθούν πρόσθετα βάρη,
Γ) Οι δασικές εκτάσεις του Ποικίλου όρους κινδυνεύουν να αλλάξουν χαρακτηρισμό και χρήση, όπως έχει γίνει αρκετές φορές στο παρελθόν σε άλλες περιπτώσεις.
Συνεπώς οι διεκδικήσεις του Ναού δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν ως απλές δικαστικές διενέξεις, αλλά ως σοβαρό κοινωνικό θέμα και κατά προέκταση ως πολιτικό ζήτημα.
Τα προβλήματα προς επίλυση εντοπίζονται:
α) Στις πολλές υπηρεσίες και οργανισμούς του δημοσίου που εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα στις δικαστικές εμπλοκές. Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση στην οποία υπάγονται τα αρμόδια δασαρχεία, το Υπουργείο Εσωτερικών που εποπτεύει την Αποκεντρωμένη Διοίκηση, το Υπουργείο Οικονομικών στο οποίο υπάγεται η Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου (ήδη ΕΤΑΔ) και το οποίο εκπροσωπεί το Ελληνικό Δημόσιο στις δίκες, το Υπουργείο Περιβάλλοντος στο οποίο υπάγεται η αρμοδιότητα του Κτηματολογίου, η Περιφέρεια που έλαβε την πρωτοβουλία της σημερινής σύσκεψης, οι δήμοι Περιστερίου, Πετρούπολης και Χαϊδαρίου, ενδεχομένως και άλλοι,
β) Στην έλλειψη σαφώς και έμπρακτα εκφρασμένης πολιτικής βούλησης για την υπεράσπιση του δημοσίου συμφέροντος, όχι τώρα, αλλά σε όλη την διάρκεια που εκκρεμούν οι διεκδικήσεις του Ναού, με την κατάλληλη οργάνωση, τον προσανατολισμό και των συντονισμό των ενεργειών των εμπλεκόμενων υπηρεσιών και οργανισμών. Σημειώνουμε ότι για την έκφραση αυτής της βούλησης απαιτούνται συγκεκριμένα μέτρα οργάνωσης των δημοσίων υπηρεσιών που να τις καθιστούν αποτελεσματικές στην διαχείριση της υπόθεσης αλλά και να αδρανοποιούν τους όποιους θύλακες διαπλοκής,
γ) Στην ελλιπή ενημέρωση – πληροφόρηση των τοπικών φορέων και των ενδιαφερόμενων (τουλάχιστον) κατοίκων, ώστε οι τελευταίοι να γνωρίζουν τι δικαιούνται να πράξουν για την αντιμετώπιση των διεκδικήσεων σε βάρος τους.
Κατά την άποψή μας για την επίλυση των προβλημάτων αυτών απαιτείται η συγκρότηση ενός συντονιστικού οργάνου όλων των συναρμόδιων και εμπλεκομένων στην υπόθεση υπηρεσιών, φορέων και οργανισμών, (περιλαμβανομένων συλλόγων και κινήσεων πολιτών) που θα έχει και αρμοδιότητα να δίνει κατευθύνσεις σε όλους για ενιαία στάση, ώστε να μην επαναληφθούν αστοχίες του παρελθόντος. Για να αποκτήσει το όργανο αυτό θεσμικό ρόλο θα απαιτηθεί προφανώς η έκδοση Κοινής Υπουργικής Απόφασης και, ενδεχομένως, η κατάρτιση ορισμένης προγραμματικής σύμβασης ή μνημονίου συνεργασίας μεταξύ δημοσίου και Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Κυρίες και κύριοι, οι δικαστικοί αγώνες που βρίσκονται σε εξέλιξη ενώπιον των δικαστηρίων, για τις συγκεκριμένες υποθέσεις, είναι μέχρι τώρα μακρόχρονοι και μακρόχρονοι προβλέπονται και στο μέλλον έως την έκδοση τελεσίδικων δικαστικών αποφάσεων. Τα δικαστήρια της 22 Μαρτίου προφανώς θα αναβληθούν αφού η αποχή των δικηγόρων από τα καθήκοντά τους συνεχίζεται. Άρα υπάρχουν τα περιθώρια κατάλληλης οργάνωσης για την αντιμετώπιση του προβλήματος, εφόσον υπάρχει η πολιτική βούληση.
Ένα τελευταίο ειδικά για το Ποικίλο όρος. Η καλύτερη υπεράσπιση του δημόσιου και δασικού χαρακτήρα του είναι η θωράκισή του μ’ ένα νομικό πλέγμα αποτελεσματικής περιβαλλοντικής προστασίας. Το πλέγμα αυτό θα ακυρώσει τις όποιες ενέργειες και μεθοδεύσεις για την περαιτέρω υποβάθμιση του φυσικού του περιβάλλοντος, έτσι ώστε να εξακολουθήσει να παρέχει τις ανεκτίμητες οικοσυστημικές του υπηρεσίες.
Στο νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας – Αττικής (νόμος 4277/2014 ΦΕΚ Α΄ 156/2014) συμπεριελήφθη διάταξη με την οποία όλη η έκταση του Αιγάλεω – Ποικίλου και η λίμνη Κουμουνδούρου χαρακτηρίζονται ωςπεριφερειακό φυσικό πάρκο και εντάσσονται στο δίκτυο των προστατευόμενων ορεινών όγκων της Αττικής. Ως σκοποί του χαρακτηρισμού και της προβλεπόμενης προστασίας προσδιορίζονται:
α) Η ανάσχεση της περαιτέρω περιβαλλοντικής υποβάθμισης της περιοχής από την επέκταση του αστικού ιστού και την εγκατάσταση χρήσεων ασύμβατων με την διατήρηση του φυσικού οικοσυστήματος της σε κατάσταση οικολογικής ισορροπίας,
β) Η αποκατάσταση των τμημάτων που έχουν υποστεί αλλοίωση της φυσικής τους κατάστασης από υποβαθμιστικές επενέργειες,
γ) Η διατήρηση της βιοποικιλότητας της περιοχής και των ειδών αυτοφυούς χλωρίδας και πανίδας, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται μεγάλος αριθμός προστατευόμενων, ενδημικών και σημαντικών ειδών,
δ) Η λήψη μέτρων για την προστασία του οικοσυστήματος της περιοχής ως φυσικού φράγματος μεταξύ Θριασίου και της Χωρικής Ενότητας Αθήνας – Πειραιά, ως φίλτρου αέριων ρύπων και ως ρυθμιστικού παράγοντα του κλίματος της Αττικής,
ε) Η λήψη μέτρων για την προστασία και ανάδειξη των πολιτιστικών, αισθητικών, γεωλογικών χαρακτηριστικών της περιοχής, καθώς και την ανάπτυξη φυσιολατρικών δραστηριοτήτων και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Ειδικά η λίμνη Κουμουνδούρου (Ρειτών) χαρακτηρίζεται ως υγροβιότοπος Α΄ προτεραιότητας.
Ο προβλεπόμενος αυτός βαθμός προστασίας είναι υψηλής βαθμίδας παρέχοντας διαχείριση ίδιου επιπέδου με τους πρώην Εθνικούς Δρυμούς που πλέον έχουν μετονομασθεί σε Εθνικά Φυσικά Πάρκα.
Για την ενεργοποίηση των διατάξεων αυτών, με τις οποίες το Ποικίλο όρος θα υπαχθεί στο καθεστώς περιβαλλοντικής προστασίας των νόμων 1650/86 «Για την προστασία του περιβάλλοντος», και 3937/2011 «Διατήρηση της βιοποικιλότητας», απαιτείται η εκπόνηση ειδικής περιβαλλοντικής μελέτης (Ειδικής Έκθεσης) και η, με βάση αυτήν, έκδοση προεδρικού διατάγματος στο οποίο θα οριοθετούνται οι περιοχές προστασίας του βουνού κατά ζώνες, θα προβλέπονται οι επιτρεπόμενες χρήσεις, σύμφωνα με τις ανωτέρω προβλέψεις του Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας - Αττικής, και θα ορίζεται φορέας διαχείρισης. Ο φορέας θα εκπονήσει το σχέδιο διαχείρισης της προστατευόμενης περιοχής.
Συνεπώς, το θέμα που μας απασχολεί, αποτελεί έναν ακόμη σπουδαίο λόγο για την επίσπευση των διαδικασιών που απαιτούνται για την έκδοση του προεδρικού διατάγματος περιβαλλοντικής προστασίας του Ποικίλου όρους.
Σας ευχαριστώ που με ακούσατε.
Για τον ΠΦΣΠ
Ο πρόεδρος
Τάσος Λύτρας
email: lytras812@gmail.com
